Biết rằng, đạm hay protein là một chất vô cùng quan trọng đối với quá trình sinh trưởng và phát triển của mọi loài vật nuôi. Do đó, cũng có nhiều người nhận định rằng càng bổ sung càng nhiều đạm thì cá càng lớn nhanh. Nhưng sự thật có đúng như vậy hay không? Phú An Khánh xin mời quý vị cùng theo dõi câu trả lời qua bài viết bên dưới đây.
Vai trò của đạm đối với cá là gì?
Chất đạm là một thành phần hữu cơ chính để hình thành nên cơ thể cá, chiếm từ 12 đến 18% khối lượng cơ thể. Vai trò của chất đạm cụ thể với cá như sau:
- Xây dựng và phát triển cơ quan: chất đạm sẽ bổ sung các axit amin cần thiết để giúp cá hình thành nên cơ, mô, da, vảy, nội tạng…
- Cung cấp năng lượng: khác với gia súc, hay gia cầm – những loài ưu tiên dùng tinh bột để làm năng lượng, thì cá lại có khả năng dùng chất đạm để chuyển hoá thành nguồn năng lượng phục vụ cho các hoạt động hằng ngày.
- Sửa chữa và tái tạo tế bào: nếu bị tổn thương, chất đạm sẽ giúp cá tái tạo lại các tế bào hư hại, phục hồi cấu trúc mô.
- Tăng cường miễn dịch: chất đạm giúp tạo ra các enzyme, hormon và kháng thể. Nếu một chế độ ăn đầy đủ chất đạm sẽ có thể giúp cá có sức đề kháng tốt để chống chịu với dịch bệnh hay sự thay đổi với môi trường nước.
- Hỗ trợ khả năng sinh sản: chất đạm giúp hỗ trợ phát triển tuyến sinh dục ở cá trưởng thành, nâng cao chất lượng trứng, tinh dịch… từ đó tăng khả năng thụ tinh và tỷ lệ sống của cá giống.
Lưu ý: Nhu cầu đạm của cá thay đổi theo từng giai đoạn phát triển (cá giống cần hàm lượng đạm cao hơn cá thịt) và theo loài (cá ăn thịt như cá lóc, cá chẽm cần đạm cao hơn cá ăn tạp hoặc ăn thực vật như cá rô phi, cá trắm). Việc cung cấp dư thừa đạm không chỉ gây lãng phí chi phí mà còn làm ô nhiễm nguồn nước do lượng nitơ thải ra môi trường tăng lên.
>>> Xem thêm:
- Thức ăn chăn nuôi thủy sản chi tiết từ A-Z
- Quy trình kiểm soát chất lượng trong sản xuất thức ăn thủy sản
Sự thật về nhận định tăng đạm giúp cá mau lớn
Có rất nhiều người khi nuôi cá thường có nhận định rằng cứ chọn loại thức ăn có lượng đạm càng cao thì cá sẽ càng tăng trưởng nhanh. Nhưng thực tế cho thấy chất đạm không quyết định hoàn toàn vào tốc độ lớn của cá. Sự cân đối về dinh dưỡng mới là yếu tố quyết định. Nếu lạm dụng đạm cao không những không giúp cá lớn nhanh mà còn làm cá gặp nhiều vấn đề về sức khỏe, gây lãng phí ngân sách cho người nuôi, làm ô nhiễm nguồn nước nuôi cá…
Trong nuôi trồng thuỷ sản, chi phí thức ăn thường chiếm từ 60 – 70% tổng giá thành sản xuất. Vì muốn cá lớn nhanh, nhiều hộ nuôi thường bỏ tiền để đầu tư các dòng sản phẩm cám công nghiệp có hàm lượng đạm cao trên 35% cho cá. Nhưng thực tế lại cho thấy rằng, dù như vậy, hệ số FCR vẫn bị đội lên cao, cá lớn chậm, chi phí nuôi tăng cao.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc sinh lý hấp thụ đạm của cá có giới hạn. Cá chỉ có thể tiêu hoá và hấp thụ khoảng 70 – 85% lượng đạm vào cơ thể tuỳ thuộc vào độ tuổi, giống, và sức khỏe. Do vậy nếu vượt ngưỡng này có thể gây ra tác dụng phụ, phần đạm dư không được chuyển hóa thành cơ, thịt có thể phải bị bài tiết ra ngoài hoặc buộc phải chuyển hoá thành năng lượng để đào thải. Quá trình này khiến cá tiêu tốn nhiều năng lượng – nguồn lực đáng lẽ được dùng để tăng trưởng lại bị tiêu tốn vào việc “giải độc” cơ thể.
Ngoài ra, chất lượng đạm được đánh giá là quan trọng hơn số lượng đạm ghi trên bao bì. Chất lượng đạm sẽ quyết định đến việc cá tăng trưởng tốt hay không. Thực tế, không phải tất cả mọi loại đạm đều có giá trị dinh dưỡng như nhau. Thức ăn có hàm lượng đạm cao, đôi khi lại khó tiêu hoá hoặc thiếu hụt axit amin cần thiết khiến cá ăn nhiều nhưng không lớn. Một số loại đạm thực vật kém chất lượng đạm tiêu hoá thường đạt dưới 60% khiến cá hấp thụ không tốt, đồng thời gây áp lực nặng lên gan và hệ tiêu hoá của cá. Đối với một số loại đạm động vật, hay đạm vi sinh lên men (hiện nay chỉ có đạm đơn bào của Vedan và Ajinomoto) thì đạm tiêu hoá đạt từ 80 – 90% trở lên có khả năng giúp cá hấp thụ tốt hơn.
Không phải mọi loại đạm đều có giá trị dinh dưỡng như nhau. Thức ăn chứa hàm lượng đạm cao nhưng chủ yếu từ nguồn khó tiêu hóa hoặc thiếu hụt các axit amin thiết yếu (như Lysine, Methionine) sẽ khiến cá ăn nhiều nhưng không lớn. Đạm có nguồn gốc từ bột cá biển chất lượng cao thường có tỷ lệ tiêu hóa đạt trên 85% – 90%. Ngược lại, các nguồn đạm thực vật kém chất lượng hoặc đạm bị biến chất do bảo quản ẩm mốc sẽ giảm độ tiêu hóa xuống dưới 60%, đồng thời gây áp lực nặng nề lên gan và đường ruột của cá.
Bên cạnh đó, tình trạng sức khoẻ của cá mới chính là một trong nhiều yếu tố quyết định việc cá có tăng trưởng tốt hay không thông qua khả năng hấp thụ dinh dưỡng chứ không phải là bổ sung càng nhiều đạm càng tốt. Khi cá gặp căng thẳng hay mắc bệnh về đường ruột thì khả năng hấp thụ dinh dưỡng có thể sụt giảm từ 30 đến 50%. Do vậy nếu duy trì lượng đạm cao không những không giúp cá khoẻ hơn mà còn tạo ra môi trường nước có một lượng lớn chất thải nhiều dinh dưỡng kích thích vi khuẩn có hại phát triển khiến cho tình trạng bệnh của cá nặng hơn. Không những thế, chất thải đạm dư thừa làm cho ao nuôi phát sinh khí độc Amoniac (NH3/NH4+). Nếu nồng độ NH3 hòa tan vượt mức 0.01 – 0.02 mg/L, cá từ khỏe mạnh sẽ trở nên căng thẳng, giảm lượng ăn vào, giảm khả năng tiêu hoá thức ăn và phải tiêu hao từ 20 – 30% năng lượng để chống chịu với khí độc.
Như vậy, có rất nhiều yếu tố để thúc đẩy cá tăng trưởng nhanh, không nhất thiết là tăng lượng đạm vào khẩu phần. Đó là quan tâm đến chất lượng đạm, giai đoạn phát triển của cá, giống loài, môi trường sống và mật độ nuôi.
>>> Xem thêm:
- Vì sao thức ăn ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng nuôi trồng thủy sản?
- Chất Dẫn Dụ Trong Thức Ăn Thủy Sản
Phú An Khánh tự hào là đơn vị phân phối nguyên liệu và phụ gia chất lượng và uy tín với hơn 12 năm kinh nghiệm trong ngành đến các công ty thức ăn chăn nuôi và thủy sản như Sunjin, Pilmico…vv cũng như là đơn vị phân phối uỷ quyền chính thức các sản phụ gia bổ sung đạm FML, Ajitein của Ajinomoto và Vedafeed của Vedan Việt Nam trên toàn quốc.
Chúng tôi rất hy vọng được hợp tác với Quý vị nếu Quý vị có nhu cầu nhập các mặt hàng nguyên liệu và phụ gia để tự sản xuất thức ăn chăn nuôi thủy sản như cám mì, bã nành, cám gạo trích ly và các dòng phụ gia đạm như trên.
Để được tư vấn xin liên hệ với Phú An Khánh qua Hotline: 0916701099 – 0941181715 hoặc:
- Email: info@phuankhanh.net
- Zalo OA: zalo.me/2663064094813696270
- Fanpage: https://www.facebook.com/PhuAnKhanh
Hy vọng qua bài viết trên có thể giúp Quý vị có thêm nhiều thông tin hay. Hãy theo dõi chúng tôi để đón đọc thêm nhiều bài viết bổ ích!
