Từ giữa tháng 10/2020 đến nay, dịch bệnh Viêm da nổi cục trên gia súc lần đầu tiên xâm nhiễm vào Việt Nam và đã xảy ra tại 09 tỉnh.
Để nhanh chóng kiểm soát và ngăn chặn dịch Viêm da nổi cục (VDNC) lây lan diện rộng, đặc biệt là bảo vệ các vùng chăn nuôi trâu, bò trọng điểm, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các Sở, ngành và chính quyền địa phương khẩn trương huy động nguồn lực, triển khai các biện pháp phòng chống dịch theo đúng Luật Thú y và các hướng dẫn liên quan. Đồng thời, tiếp tục thực hiện nghiêm các giải pháp đã nêu trong Công điện khẩn số 7575/CĐ-BNN-TY ngày 31/10/2020.
Contents
Các địa phương cần ưu tiên thực hiện ngay các nội dung sau:
1. Đối với các địa phương đang có ổ dịch VDNC
- Tập trung mọi nguồn lực để xử lý dứt điểm ổ dịch.
- Không để dịch lây lan sang khu vực mới.
- Báo cáo hằng ngày về tình hình dịch và công tác chống dịch cho cơ quan Thú y và chính quyền các cấp.
2. Đối với địa phương chưa có dịch hoặc có nguy cơ cao
- Rà soát, thống kê toàn bộ các hộ chăn nuôi trâu, bò.
- Hướng dẫn người chăn nuôi giám sát, phát hiện sớm gia súc có dấu hiệu bệnh và báo ngay cho chính quyền, cơ quan Thú y.
- Xử lý nghiêm các trường hợp che giấu, không báo cáo khiến dịch lây lan.
- Áp dụng nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học: vệ sinh, sát trùng, diệt côn trùng (ruồi, muỗi, ve, mòng…).
- Bổ sung dinh dưỡng, khoáng chất giúp tăng sức đề kháng cho gia súc.
3. Siết chặt kiểm dịch và kiểm soát vận chuyển
- Tăng cường kiểm dịch động vật và sản phẩm từ gia súc trong nước.
- Ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, buôn bán gia súc trái phép qua biên giới.
4. Bố trí kinh phí và xây dựng kế hoạch phòng chống dịch
- Rà soát, bổ sung và phê duyệt kế hoạch phòng chống bệnh VDNC.
- Bố trí kinh phí mua vắc xin, công tiêm phòng, thuốc diệt côn trùng, chi phí giám sát mẫu, trực chống dịch…
5. Đẩy mạnh tuyên truyền
Tổ chức truyền thông rộng rãi, đa dạng hình thức để người dân hiểu rõ nguy cơ, tác hại và biện pháp phòng chống bệnh VDNC.
6. Thành lập các đoàn công tác
- Lãnh đạo Sở và UBND các cấp trực tiếp kiểm tra, hướng dẫn và đôn đốc triển khai biện pháp chống dịch tại cơ sở.
- Kiểm tra việc xây dựng và bố trí kinh phí phù hợp để đảm bảo kế hoạch phòng chống dịch được thực hiện hiệu quả.
- Bộ Nông nghiệp và PTNT đề nghị các địa phương nghiêm túc triển khai những nhiệm vụ trên và thường xuyên báo cáo để phối hợp xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
Tình hình dịch bệnh trước đó
Theo báo cáo của cơ quan Thú y, từ giữa tháng 10/2020 đến nay, bệnh Viêm da nổi cục lần đầu xuất hiện tại Việt Nam, đã xảy ra ở 9 tỉnh gồm: Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Sơn La, Hà Giang và Hà Nam.
Tổng cộng hơn 1.100 con trâu bò mắc bệnh, trong đó trên 140 con chết hoặc buộc phải tiêu hủy.
Lãnh đạo Cục Thú y kiểm tra, lấy mẫu bệnh viêm da nổi cục tại Lạng Sơn. Ảnh: Cục Thú y.
Bộ Nông nghiệp và PTNT, Cục Thú y đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn rất cụ thể các biện pháp phòng, chống dịch bệnh (điển hình như Công điện khẩn số 7575/CĐ-BNN-TY ngày 31/10/2020 của Bộ trưởng về việc tập trung nguồn lực và khẩn trương triển khai các biện pháp kiểm soát, phòng, chống bệnh VDNC trên trâu, bò); trong tháng 11/2020, Bộ cũng đã tổ chức 03 Hội nghị để thống nhất, quán triệt triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.
Nguy cơ dịch lan nhanh ở phạm vi rộng
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (PTNT), Cục Thú y phân tích một số lý do khiến dịch bệnh VDNC có nguy cơ tiếp tục lây lan nhanh, ở phạm vi rộng:
– Bệnh lần đầu tiên xuất hiện và Việt Nam chưa có vacxin (mặc dù Bộ Nông nghiệp và PTNT đã chỉ đạo Cục Thú y hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp nhập khẩu khẩn cấp, nhưng cần 2-3 tuần nữa mới có vacxin để đánh giá vô trùng, an toàn trước khi hướng dẫn sử dụng rộng rãi);
– Do các véc tơ truyền bệnh (gồm ruồi, muỗi, ve, mòng hút máu, truyền bệnh,…);
– Tình hình chăn thả trâu, bò trên các cánh đồng, bãi chăn thả chung còn khá phổ biến;
– Nhu cầu vận chuyển, giết mổ trâu, bò các tháng cuối năm gia tăng mạnh;
– Thời tiết thay đổi do mưa, rét ở miền Bắc, miền Trung; lũ lụt tại các tỉnh miền Trung;
– Điều kiện các hộ chăn nuôi, nhất là tại các tỉnh miền núi còn hạn chế, gặp nhiều khó khăn khi áp dụng các biện pháp phòng bệnh.
Theo Cục Thú y, Bệnh viêm da nổi cục (tên tiếng Anh là Lumpy Skin Disease, viết tắt là LSD), còn được gọi là bệnh da sần, là bệnh truyền nhiễm do một loại virus thuộc họ Poxviridae gây ra trên trâu, bò. Virus viêm da nổi cục không lây nhiễm và không gây bệnh trên người.
Virus viêm da nổi cục rất ổn định, tồn tại trong thời gian dài ngoài môi trường, đặc biệt là ở dạng vảy khô; tồn tại trong các nốt da hoại tử trên 33 ngày, trong các lớp vảy khô lên đến 35 ngày và ít nhất 18 ngày trong da phơi khô.
Động vật mẫn cảm với virus viêm da nổi cục là trâu, bò. Tỷ lệ trâu, bò mắc bệnh khoảng 10-20%; tỷ lệ chết khoảng 1-5%. Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 4-14 ngày.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp Việt Nam
